Thursday, May 22, 2025

देवं चैवात्र पंचमम्



"अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् । विविधाश्च पृथक् चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥"

कुठल्याही कार्याच्या यशस्वी होण्यासाठी पाच गोष्टी आवश्यक असतात: एक म्हणजे अधिष्ठान (स्थान किंवा शरीर), दुसरा कर्ता (कर्म करणारी व्यक्ती), तिसरा करण (साधने, साधने किंवा उपकरणे), चौथा विविध प्रकारचे प्रयत्न किंवा क्रिया, आणि पाचवा व अंतिम म्हणजे दैव (दैवी इच्छा किंवा प्रारब्ध). भगवद्गीतेच्या या श्लोकात श्रीकृष्ण सांगतात की कोणतेही काम केवळ माणसाच्या प्रयत्नांवर अवलंबून नसते, तर त्यामध्ये इतरही अनेक घटक कार्यरत असतात. या सर्वांत शेवटचा घटक म्हणजे दैव, ज्यावर मानवाची सत्ता नसते. म्हणूनच आपण आपल्या कृतीचे परिणाम पूर्णपणे नियंत्रित करू शकत नाही; त्यात काहीतरी अदृश्य शक्ती (दैव) कार्यरत असते. हा श्लोक आपल्याला विनम्रतेचा, संयमाचा आणि कर्तृत्वाच्या मर्यादांचा विचार करण्यास प्रवृत्त करतो.

🙏🙏

No comments:

Post a Comment